දකුණු අපි‍්‍රකාවේ සාහිත ආකරය…

නදීන් ගෝඩිමර්

සාහිත්‍ය පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගලාභිනියක වන දකුණු අපි‍්‍රකාවේ නදීන් ගෝඩිමර් ජගත් සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රබල සෙන්පතිනියක් ලෙස නමක් දිනා ඇත. 1923 නොවැම්බර් 20 දා දකුණු අපි‍්‍රකාවේ ජොහැන්ස්බර්ග් නගරයේ දී උපන් ගෝඩිමර්ගේ පියා ලිතුවේනියාවේ සිට දකුණු අපි‍්‍රකාවට සංක්‍රමණය වූවෙකි.

ලිතුවේනියානු පියකුට හා එංගලන්ත මවකට දාව ඉපදුණු නදීන් ගෝඩිමර් කුඩා කල සිටම ඉගෙනීමට බුහුටි බවක් දැක්වූ නිහඬ චරිතයකින් හෙබි තැනැත්තියක වූවාය.

ඇය පාසලට සමු දී ජොහැන්ස්බර්ග් හි ‘witwatersrand’ විශ්ව විද්‍යාලයේ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරුවාය. ඇය අපි‍්‍රකාව, යුරෝපය, උතුරු ඇමරිකාව යන රටවල සංචාරය කරමින් දේශාටනය කරමින් කථිකාචාර්යවරියක ලෙස මහත් අත්දැකීම් සම්භාරයක් ලබාගත්තාය. ඇගේ පසුකාලීන නිර්මාණවලට ඈ කළ දේශාටනයන්ගෙන් ලැබූ අත්දැකීම් ද එම ගමන්වලදී ඇයට හමුවූ මිනිසුන්ගේ භවාංග චිත්තයන්හි නිධන් ව තිබු හැඟුම් සමුදායයන් ද චිත්‍රණය කොට ඇත. ජොහැන්ස්බර්ග්හි පදිංචි වූ ගෝඩිමර් 1954 වසරේදී ව්‍යාපාරිකයකු සමඟ විවාහ වූවාය.

ගෝඩිමර් ලේඛන කලාවට පිවිසියේ වයස අවුරුදු 9 දීය. ඇගේ ප්‍රථම කෙටිකතා සංග්‍රහය දකුණු අපි‍්‍රකාවේ සඟරාවක පළ වන විට ඇයට යන්තම් පහළොස් විය පිරිණි. ඇගේ ප්‍රථම කෙටිකතා සංග්‍රහය වූ ‘Face to Face’ 1949 වසරේදී මුද්‍රණද්වාරයෙන් පිටවිය. ඇගේ ප්‍රථම නවකතාව වූ ‘The lying days’ පළ වූයේ 1953 වසරේදීය.

ගෝඩිමර් විසින් නවකතා 10 ක් කෙටිකතා සංග්‍රහ 7 ක් ලියා පළ කොට ඇත. විශාල ලිපි සංඛ්‍යාවක් පුවත්පත්වලට සපයා තිබේ. විවිධ ක්ෂේත්‍ර අළලා ඇය විසින් දේශන රැසක් පවත්වා ඇත. ඇය 1974 දී සුප්‍රකට බුකර් සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.

හරිත වර්ණයෙන් හා පුලින තලාවෙන් ද, රිදී දිය දහරින් ද, රන් ආකරවලින් ද ස්වාභාවික වෘක්ෂ ලතාදියෙන් හා සත්ත්ව වර්ග විශේෂ රැසකින් ද සමන්විත සුන්දර දකුණු අපි‍්‍රකාවත් නීල ගගන තලයෙන් ප්‍රභාවිත හිරු රැසින් ද අනවරතයෙන් දිවෙන සිඳුරළ ගොසින් ද අනූන දකුණු අපි‍්‍රකානු චිත්තාකර්ශනීය වෙරළ තීරයත් ඇගේ කතාවල ආත්මීය හරයන් බඳු වේ.

ඇය ලියූ නවකතා අතර ‘The soft voice of the serpent’ (1952) ‘Six feet of the country’ (1956) ප්‍රධාන තැනක් ගනී. 1991 දී ගෝඩිමර් සාහිත්‍ය පිළිබඳ නෝබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.

ඇගේ සාහිත්‍ය ව්‍යාපාරය ඉතා සාර්ථක එකක් වේ. ඇගේ නවකතා තුළින් දකුණු අපි‍්‍රකානු පරිසරයත් එහි සිවිල් ජීවිතයේ ඝට්ටනත් එහි මාහැඟි සංස්කෘතියත් සමාජය හා එතුළ ඇති බැඳීමත් මනා ලෙස ප්‍රකට කරයි.

ඇගේ සම්භාව්‍ය කෘතීන් අතර 1970 දී පළවූ ‘A Guest of Honour’ නවකතාව පෙරමුණේ සිටී.

‘The Conservationist’ (1974) ‘Burger’s Daughter’ (1979) ‘July’s People’ (1981) ‘My son’s story’ (1990) යන සුවිශිෂ්ට නවකතා විචාරකයන්ගේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී තිබේ. දකුණු අපි‍්‍රකානු සමාජය ගිලගෙන පැවැති අඳුරු වලාවක් බඳු වර්ණබේදවාදය හා ඒ හේතුවෙන් පීඩාවට පත් ජනමන ව්‍යුහය ඇය සිය රචනා ශෛලිය මඟින් තියුණු ලෙස ව්‍යවච්ඡේද කොට ඇත.

මෙතරම් දයාර්ද්‍ර නේත්‍ර කාන්තියක් ප්‍රලය කර ගත හැක්කේ ජනතාවාදී හැඟුමින් සන්නද්ධ සැබෑ ජනතා සෙන්පතිනියකට බැව් ඇය සිය ගද්‍ය රචනා සමූහයෙන් තිර කොට සිටී.

ඈ ලියූ කතා සංග්‍රහ අතර ‘Selected Stories’ (1975) ‘A soldier’s Embrace’ (1980) විචාරකයන්ගේ අවධානය දිනා ඇත. ඈ ලියූ ‘July’s people’ නවකතාව ඉන් විශේෂිත වූ කලා කෘතියකි.

රජයට එරෙහි වූ පවුලක් වටා ගෙතුණු මෙම නවකතාවෙන් දකුණු අපි‍්‍රකාවේ වර්ණ බේදවාදයේ අප්‍රසන්න සෙවණැලි පිළිබඳව ඇය සාකච්ඡා කරයි. ඇගේ සෑම කතාවකටම ඈත කඳු ශිඛර සිපගෙන එන මඳනලත් තේජවත් හිරු රැස් දහර වැතිරුණු තැනිතලා නිම්න ද්‍රෝණි සහිත භූමියෙන් පිරි දකුණු අපි‍්‍රකාවේ සජීව දර්ශන අපට නෙතින් උකහා ගත හැකිය. ළමා පරපුර වෙත ඇය හෙළූ සානුකම්පිත ආදරාක්ෂිය සුවිශිෂ්ට එකක් වේ.

ගෝඩිමර්ගේ අවසාන කෘතිය වූ ‘My son’s story’ ප්‍රකාශයට පත් වූයේ 1990 වසරේදීය.

මෙම නවකතාවට විෂය වූයේ දැරිය නොහැකි සමාජ සම්බන්ධතාවන් සහ ආදරය යන විෂයයයි. සහජ පැටලිලි සහගත ජීවිත සහසම්බන්ධතාවන් සහිත ආදරය ඇගේ තියුණු විමංශනාක්ෂියට ලක්විය. ආදරවන්තයින්ගේ සෞම්‍ය මෙන්ම ප්‍රවේගවත් ජීවාර්ථ රැගත් සිද්ධීන් ඇය මෙහිදී ගොනු කරයි. ගෝඩිමර් සතුව උසස් නිර්මාණ හැකියාවක් තුබූ බව බොහෝ විචාරකයෝ පවසති.

ගෝඩිමර් නිහඬ ජීවිතයක් ගත කළ ලේඛිකාවකි. නෝබෙල් ත්‍යාගලාභිනියක වන පර්ල් එස්. බක් තරම්ම සමාජ සේවිකාවක් නොවූවත් සමාජ ප්‍රගමනය දෙස ඇය හෙළුවේ ප්‍රහර්ෂවත් දෘෂ්ටියකි.

ගෝඩිමර් විදෙස් රටවල් රැසක දේශන පැවැත්වූ හෙයින් ද බටහිර සාහිත්‍ය ළඟින් ඇසුරු කළ හෙයින් ද ඇගේ නිර්මාණයන්ට ඉන් මහත් ආලෝකයක් ලැබිණි.

ඇගේ ප්‍රථම නවකතාව වූ ‘The lying Days’ 1953 දී ප්‍රකාශයට පත්වූ විටදී ඇය තමා සුවිශේෂ හැකියාවන් ඇති කතුවරියක බව ලොවට පළ කර සිටියාය. ඇය ලියූ ලිපි විශාල ප්‍රමාණයක් පුවත්පත්වල හා සඟරාවල පළවී ඇති අතර ඕනෑම ප්‍රස්තුතයක් සුවිශේෂ විශ්ලේෂණ දෘෂ්ටියකින් ග්‍රහණය කිරීමේ ඇය සතු අචල දක්ෂතාව මෙම ලිපිවලින් ප්‍රකට වෙයි.

ඇය ජගත් සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ දීප්තිමත් රිදී තාරුකාවක් ද ගද්‍ය කාව්‍යමය රීතිය හුවා දැක්වූ බුහුටි ලේඛිකාවක් ලෙස ද නමක් දිනා ඇත.

තිලක් පුෂ්ප කුමාර සේනානායක/සිළුමිණ/පුන්කලස

~ by පොත් ගුල on August 25, 2010.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: